De Japanse seizoenen, thee en food pairing

Japan heeft vier duidelijk verschillende seizoenen: lente, zomer, herfst en winter. Elk seizoen heeft zijn eigen landschappen, ervaringen, eten en thee. De traditionele Japanse keuken, of “washoku”, draait sterk om het concept seizoensgebonden eten.

In deze blog deel ik enkele seizoensgebonden theeën en gerechten die de essentie van de Japanse cultuur weerspiegelen.

[Lente]

Een eerste adem van de lente: de kersenbloesems staan in volle bloei en mensen genieten van Ohanami, het bewonderen van de bloesems.

We houden vaak een kleine picknick of een feestje onder de bloesembomen, overdag of ’s avonds. We eten Sakuramochi: een Japanse zoete lekkernij van roze rijstcake (mochi) met zoete rodebonenpasta (anko), gewikkeld in een ingelegd kersenbloesemblad.

Thee & food pairing

– Guri-cha
Zachte groene thee met tonen van citrus en een honingachtige nasmaak.

– Onigiri (rijstballen)
Rijst in driehoek- of cilindervorm, vaak gewikkeld in nori (zeewier). Traditioneel gevuld met ingelegde pruim (umeboshi), gezouten zalm, bonito vlokken of kombu. Ideaal voor een Ohanami-picknick.

[Zomer]

De zomer in Japan is heet en vochtig. Na het regenseizoen, dat loopt van eind mei tot half juli, kunnen temperaturen boven de 35 graden komen.

We moeten goed oppassen voor oververhitting en voldoende hydrateren, vaak met drankjes met een beetje zout. IJsgekoelde Sencha is perfect voor deze periode en bevat catechinen, chlorofyl, antioxidanten en vitamine C. Sencha bevat ook veel tannines, wat een verkoelend effect heeft op het lichaam.

We eten vaak Mizuyōkan als zoete snack bij thee: een gegeleerd Japans dessert van rodebonenpasta, agar en suiker.

Thee & food pairing

– Sencha
De populairste Japanse groene thee, fris en grassig.

– Mizuyōkan / mochi / ijs van rode bonen

Als je Mizuyōkan niet kunt vinden, kun je zelf ijs van rode bonen maken. Kook gedroogde rode bonen tot ze zacht zijn, voeg suiker en een beetje zout toe en laat afkoelen in de vriezer. Serveer eventueel met slagroom en een beetje matchapoeder.

Een van mijn favoriete desserts!*

*deze Daifuku mochi is ook verkrijgbaar bij Hug the Tea in Den Haag op vrijdag en zaterdag.

[Herfst]

Het is oogsttijd! Nieuwe rijst wordt geoogst en heerlijke producten komen terug in het seizoen, zoals paddenstoelen, zoete aardappel, kaki, kastanjes en makreel.

De herfst is ook het seizoen waarin de bladeren prachtig rood en geel kleuren.

Wij Japanners zeggen vaak: “De herfst is perfect voor sport (het is koeler om buiten te bewegen), kunst en muziek (mooie landschappen), en eetlust (er is zó lekker eten).”

Thee & food pairing

– Genmaicha
Groene Sencha-thee met geroosterde bruine rijst, met een popcornachtig aroma.

– Saury (makreel/pacifische zeebaars)
In de herfst is deze vis vetter en extra smaakvol. Hij wordt vaak gegrild met geraspte daikon. De lichte bitterheid van de radijs snijdt mooi door het vet.

[Winter]

Oud en Nieuw (Oshōgatsu) is een van de belangrijkste momenten in Japan. Families komen samen om te genieten van uitgebreid eten en tradities.

We hebben ook “Hatsugama”, de eerste theeceremonie van het jaar. In de tokonoma (een nis in een Japanse kamer) hangt een seizoensrol en we eten Hanabira-mochi: mochi met witte misopasta en kliswortelvulling.

Thee & food pairing

– Hōjicha
Geroosterde groene thee met nootachtige smaak en weinig cafeïne.

– Japanse hotpot

Een Japanse hotpot is eenvoudig en gezellig. We maken bouillon van kombu, sojasaus, sake en mirin (dashi). Daarna voegen we groenten, paddenstoelen, tofu, vlees of vis toe.

Een verwarmend gerecht om samen met vrienden te delen in de winter.

Mijn persoonlijke ervaring met matcha

Mijn oma, die vorig jaar is overleden, was eigenlijk de theemeester van onze familie. Na het avondeten hadden we vaak een bijzonder theemoment samen.

Ze leerde mij hoe je matcha bereidt, hoe je theegerei gebruikt en hoe je matcha drinkt met wagashi (Japanse traditionele zoetigheden).

Ze maakte vaak een sterke, bittere matcha. Als klein meisje was dat soms te intens, maar ik herinner me vooral hoe goed de zoetigheden en de matcha samen in balans waren.

Het was geen formele theeceremonie, maar we deelden de matcha in de familie, bewonderden de theekommen (vooral een prachtige oranje kom van mijn oma) en genoten van wagashi.

Een warme, intieme tijd vol zorg en samenzijn.

AYA YOSHIDA / 吉田 文